Trong hành trình tìm về những "địa chỉ đỏ" của lịch sử dân tộc, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào tại tỉnh Tuyên Quang luôn là điểm dừng chân mang đến nhiều cảm xúc sâu lắng đối với mỗi người dân Việt Nam. Vùng đất từng được mệnh danh là "Thủ đô Khu giải phóng", "Thủ đô Kháng chiến" không chỉ lưu giữ những dấu son chói lọi của cách mạng mà còn trở thành nơi kết nối quá khứ với hiện tại, để mỗi bước chân du khách thêm hiểu và tự hào về lịch sử dân tộc.
Giữa những cánh rừng xanh ngát của chiến khu xưa, các địa danh như lán Nà Nưa, đình Tân Trào, cây đa Tân Trào, đình Hồng Thái… vẫn lặng lẽ kể lại những câu chuyện hào hùng về một thời kỳ lịch sử đặc biệt của đất nước.
Lán Nà Nưa là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng sống và làm việc.
Những cảm xúc lắng đọng nơi lán Nà Nưa
Đến thăm lán Nà Nưa, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng sống và làm việc trong những ngày tiền khởi nghĩa, nhiều du khách không khỏi bất ngờ trước diện mạo ngày càng khang trang nhưng vẫn giữ được nét nguyên sơ vốn có.
Vừa bước qua những bậc thang dẫn lên căn lán nhỏ giữa rừng, anh Nguyễn Như Ánh, thành viên trong đoàn du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, không giấu được niềm xúc động. Đây là lần thứ ba anh trở lại Tân Trào, nhưng mỗi chuyến đi đều mang đến những cảm nhận hoàn toàn mới.
Đây là lần thứ ba anh Nguyễn Như Ánh trở lại Tân Trào.
Theo anh Ánh, cơ sở hạ tầng, hệ thống đường giao thông, công tác hướng dẫn và tổ chức tham quan hiện nay đã được đầu tư đồng bộ, chuyên nghiệp hơn rất nhiều. "Từ cơ sở vật chất, đường xá đi lại tốt hơn, việc bố trí, hướng dẫn viên và các nội dung liên quan đến di tích hiện đại hơn, chuyên nghiệp hơn", anh chia sẻ.
Không chỉ ấn tượng với sự đổi thay trong công tác bảo tồn và phát triển du lịch, nam du khách còn đặc biệt yêu thích không gian thiên nhiên trong lành bao quanh khu di tích. Những cánh rừng nguyên sinh xanh mát, những tán cây cổ thụ vươn mình giữa đại ngàn tạo nên một khung cảnh bình yên hiếm có. "Cảnh quan ở đây thì quá đẹp rồi, không có gì để chê cả", anh Ánh cười nói.
Cùng thời điểm, Chi bộ Văn phòng Công nhận Chất lượng Quốc gia (trực thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ) cũng tổ chức hành trình về nguồn đầy ý nghĩa. Đứng trước lán Nà Nừa mộc mạc, nơi từng chứng kiến những quyết định mang tính bước ngoặt của dân tộc, nhiều cán bộ, đảng viên đã có những phút giây lắng đọng và xúc động sâu sắc.
Các thành viên của Chi bộ Văn phòng Công nhận Chất lượng Quốc gia chụp ảnh lưu niệm.
Chị Trần Thị Thu Hà – Bí thư Chi bộ, Giám đốc Văn phòng Công nhận Chất lượng Quốc gia – đã không thể kìm nén cảm xúc: "Đứng trước lán Nà Nừa mộc mạc giữa đại ngàn Tân Trào lịch sử, trong lòng tôi trào dâng một cảm xúc thiêng liêng và xúc động nghẹn ngào. Nơi căn lán nhỏ đơn sơ này, Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng sống, làm việc và đưa ra những quyết định mang tính bước ngoặt cho vận mệnh của cả dân tộc".
Chị Hà nhấn mạnh, chuyến đi này không chỉ đơn thuần là một hành trình về nguồn, mà còn là một khoảng lặng quý giá để mỗi đảng viên tự soi rọi lại mình. "Hành trình hôm nay chính là động lực tinh thần to lớn nhắc nhở chúng tôi luôn cống hiến hết mình, trung thực, khách quan để xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ ông cha", chị Hà khẳng định.
Đối với chị Hà và các đảng viên trong đoàn, việc tận mắt chứng kiến sự giản dị của căn lán Nà Nưa là một bài học thực tế vô giá về tinh thần vượt khó và ý chí vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Sức hút từ lịch sử, thiên nhiên và văn hóa bản địa
Từ lâu, Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào đã được xem là một trong những "địa chỉ đỏ" tiêu biểu của cả nước, nơi lưu giữ những dấu ấn đặc biệt của lịch sử dân tộc trong thế kỷ XX.
Ông Viên Ngọc Tân, Phó Giám đốc Bảo tàng ATK Tân Trào – đơn vị quản lý Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào – cho biết điểm nhấn để thu hút khách du lịch chính là giá trị lịch sử, nằm ở hệ thống di tích gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh và các cơ quan đầu não của cách mạng Việt Nam qua ba giai đoạn lịch sử đặc biệt quan trọng: thời kỳ tiền khởi nghĩa trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam.
Ông Viên Ngọc Tân, Phó Giám đốc Bảo tàng ATK Tân Trào.
Theo ông Tân, hiếm có nơi nào hội tụ đầy đủ những dấu tích lịch sử quan trọng như Tân Trào. Chính vì vậy, khu di tích không chỉ là điểm tham quan mà còn là không gian giáo dục truyền thống cách mạng sinh động cho các thế hệ hôm nay.
Bên cạnh giá trị lịch sử to lớn, vùng đất từng được mệnh danh là "Thủ đô Kháng chiến" còn sở hữu vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng Việt Bắc cùng những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc địa phương. Những cánh rừng xanh ngát, những ngôi nhà sàn truyền thống và không khí thanh bình đã tạo nên sức hút riêng cho Tân Trào, phù hợp với xu hướng du lịch trải nghiệm, khám phá và nghỉ dưỡng.
Sau hai ngày tham quan và tìm hiểu tại khu di tích, bạn Ngọc Mai (23 tuổi) cùng nhóm bạn đã có nhiều ấn tượng đẹp về vùng đất lịch sử này. Bên cạnh các điểm đến nổi tiếng như lán Nà Nưa, đình Tân Trào hay cây đa Tân Trào, điều khiến Mai yêu thích nhất chính là cảnh quan thiên nhiên và sự thân thiện của người dân địa phương.
"Những cây cổ thụ, những cánh rừng xanh và các ngôi nhà sàn ở đây rất đẹp. Đặc biệt, khi chúng mình có việc gì cần hỏi, người dân luôn niềm nở trả lời và tận tình chỉ dẫn", Ngọc Mai chia sẻ.
Làng văn hóa du lịch Tân Lập nơi có cây đa Tân Trào là một điểm đến được thu hút nhiều du khách.
Người dân – Những "người giữ lửa" thầm lặng
Không chỉ mang đến những trải nghiệm đáng nhớ cho du khách, du lịch cũng đang góp phần tạo sinh kế cho người dân địa phương. Tại các điểm di tích, nhiều người dân tham gia kinh doanh dịch vụ, bán sản vật địa phương hoặc làm nghề chụp ảnh lưu niệm cho khách tham quan.
Chị Liễu, người buôn bán gần cây đa Tân Trào, cho biết lượng khách đến khu di tích có sự khác biệt rõ rệt giữa các thời điểm trong tuần.
"Vào những ngày đầu tuần, không gian di tích có phần tĩnh lặng, vắng vẻ hơn. Tuy nhiên, cứ đến hai ngày cuối tuần, lượng khách tham quan, hành hương lại tăng lên đáng kể", chị Liễu cho hay.
Những gian hàng của người dân ngay cạnh cây đa Tân Trào.
Dù thu nhập phụ thuộc khá nhiều vào mùa du lịch, chị Liễu cũng như nhiều người dân khác vẫn luôn tự hào khi được sinh sống trên quê hương cách mạng. Với họ, việc giới thiệu cho du khách những câu chuyện gắn liền với từng địa danh lịch sử không chỉ là công việc mà còn là niềm tự hào và trách nhiệm gìn giữ truyền thống quê hương.
Theo ông Viên Ngọc Tân, người dân địa phương chính là lực lượng quan trọng góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào. Truyền thống cách mạng đã tạo nên ý thức gìn giữ di tích rất cao trong cộng đồng dân cư nơi đây.
Ông Tân cho biết, ngay từ thời kỳ kháng chiến, Tân Trào được Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn làm căn cứ cách mạng bởi tinh thần yêu nước, sự đoàn kết và niềm tin son sắt của nhân dân đối với cách mạng. Truyền thống ấy vẫn tiếp tục được phát huy trong thời kỳ hiện đại.
Một minh chứng rõ nét là trong quá trình triển khai các dự án giao thông phục vụ phát triển du lịch và bảo tồn di tích, nhiều hộ dân đã chủ động tạo điều kiện để các đơn vị thi công triển khai công trình trước, hoàn tất các thủ tục kiểm kê và đền bù sau nhằm đảm bảo tiến độ.
"Đây là quê hương cách mạng, người dân cũng là những người dân cách mạng", ông Tân nhấn mạnh.
Con đường vào với di tích được mở rộng và khang trang hơn.
Không chỉ đồng hành trong các hoạt động phát triển hạ tầng, người dân còn trực tiếp tham gia bảo vệ, chăm sóc và phát huy giá trị các điểm di tích. Thông qua công tác tuyên truyền của cơ quan quản lý, nhận thức của cộng đồng về việc gìn giữ các giá trị lịch sử ngày càng được nâng cao, góp phần bảo tồn nguyên vẹn những dấu tích quý báu của dân tộc.
Đáng chú ý, trong thời gian tới, Bảo tàng ATK Tân Trào dự kiến phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các chương trình đào tạo nhằm nâng cao kiến thức lịch sử cho người dân tham gia hoạt động du lịch. Những hộ kinh doanh dịch vụ, bán sản vật địa phương hoặc thường xuyên tiếp xúc với du khách sẽ được trang bị kiến thức chuyên sâu về lịch sử Tân Trào để có thể giới thiệu chính xác, đầy đủ những câu chuyện gắn liền với vùng đất cách mạng.
"Mục tiêu là để mỗi người dân đều có thể trở thành một hướng dẫn viên du lịch khi du khách có nhu cầu tìm hiểu về lịch sử địa phương. Tuy nhiên, việc này sẽ được đào tạo và kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo thông tin truyền tải đúng với các giá trị lịch sử", ông Tân cho biết.
Ngoài ra, người dân còn là lực lượng nòng cốt trong công tác đảm bảo an ninh trật tự và phòng cháy chữa cháy tại khu di tích. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng bởi phần lớn các công trình lịch sử tại khi di tích được xây dựng bằng các vật liệu truyền thống như tre, nứa, lá, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao.
Phần lớn các công trình lịch sử tại khi di tích sử dụng vật liệu truyền thống như tre, nứa, lá, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao.
Theo ông Tân, sự ổn định về an ninh, an toàn của khu di tích hiện nay có đóng góp rất lớn từ cộng đồng dân cư địa phương. Chính sự chung tay của người dân đã giúp bảo vệ những giá trị lịch sử quý báu, đồng thời góp phần đưa Tân Trào trở thành điểm đến ngày càng hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Từ những di tích lịch sử được gìn giữ qua nhiều thế hệ đến sự chung sức của cộng đồng địa phương, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào hôm nay không chỉ là nơi lưu giữ ký ức hào hùng của dân tộc mà còn là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của truyền thống cách mạng. Trên mảnh đất từng làm nên những trang sử vẻ vang ấy, lịch sử vẫn đang được tiếp nối bằng tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm gìn giữ di sản của những người dân nơi đây.
Quốc Tiệp
