Theo thống kê của Sở Y tế TPHCM, trong quý 1 năm 2026, có 26 trường hợp phản ánh liên quan đến chi phí khám chữa bệnh và thanh toán BHYT (4,5%), đứng thứ 8/10 nhóm nội dung phản ánh. Dù tỉ lệ không cao, đây vẫn là lĩnh vực nhạy cảm, tác động trực tiếp đến quyền lợi người bệnh nên được ngành y tế đặc biệt quan tâm.
Sở Y tế TPHCM cho biết qua tổng hợp phản ánh đã phát hiện một số vấn đề nổi cộm. Trước hết là tình trạng thu phí sai quy định, như thu các khoản ngoài danh mục, thu chênh lệch giữa giá niêm yết và thực tế, thu tiền nhưng không giải thích rõ ràng cho người bệnh.
Có cơ sở không xuất hóa đơn, bố trí người thu tiền không đúng chức năng, thậm chí có trường hợp thu tiền vào tài khoản cá nhân.
Ngoài ra, tình trạng hoàn tiền thừa chậm trễ, nhầm lẫn giữa khám dịch vụ và khám thường, hoặc không trả lại tiền lẻ cũng gây bức xúc cho người bệnh.
Liên quan đến BHYT có hiện tượng từ chối hoặc hạn chế quyền lợi người bệnh BHYT như chuyển sang khám dịch vụ, đặt ra các quy định không hợp lý (mỗi ngày chỉ khám một chuyên khoa BHYT). Hoặc có tình trạng thiếu bác sĩ ở khu khám BHYT nhưng lại đủ bác sĩ ở khu dịch vụ. Thêm vào đó, một số trường hợp cấp cứu vẫn bị thu thêm chi phí không phù hợp, hoặc các kỹ thuật cơ bản không được thanh toán bảo hiểm.
Người dân TPHCM đi khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT
Bên cạnh đó, xảy ra tình trạng chỉ định mua thuốc, vật tư ngoài danh mục BHYT nhưng không giải thích rõ lý do cũng khiến người bệnh phải tự chi trả trong khi điều kiện kinh tế còn khó khăn.
Liên quan nội dung này, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc BHXH TPHCM, cho biết theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT (có hiệu lực từ ngày 15-8-2025), người bệnh BHYT mua thuốc, vật tư y tế bên ngoài thì sẽ được cơ quan bảo hiểm thanh toán trực tiếp.
Tuy nhiên, số tiền mà cơ quan bảo hiểm chi trả cho người bệnh sau đó trừ vào dự toán chi của cơ sở khám chữa bệnh (nơi không cung cấp được thuốc, vật tư y tế cho người bệnh).
Vì vậy, bà Hằng đề nghị các đơn vị cần đặc biệt lưu ý, hạn chế tối đa việc để người bệnh mua ngoài nếu không thật sự cần thiết.
Về giá dịch vụ, theo bà Hằng, các đơn vị phải xây dựng theo đúng quy định, công khai minh bạch tại cơ sở và trên các kênh thông tin chính thức. Việc thu phí phải đúng giá đã niêm yết, không được tự ý bổ sung các khoản phí không rõ ràng, đồng thời phải hạch toán độc lập, tránh trùng lặp chi phí đã được ngân sách hoặc bảo hiểm y tế chi trả.
Trước phản ảnh về chi phí khám chữa bệnh, thanh toán bảo hiểm y tế, Sở Y tế TP.HCM cho biết sẽ vào cuộc chấn chỉnh, bảo vệ quyền lợi người bệnh.
