Bộ Công an đang hoàn thiện dự thảo thông tư mới về quản lý và cấp phiếu lý lịch tư pháp với nhiều điểm nhấn công nghệ. Điểm đáng chú ý nhất là việc lần đầu tiên thông tin lý lịch tư pháp sẽ được hiển thị trực tiếp trên ứng dụng VNeID, giúp người dân và các cơ quan chức năng tra cứu thuận tiện, bảo mật.
Hiển thị thông tin lý lịch tư pháp trên môi trường số
Theo dự thảo, từ ngày 1/7/2026, công dân Việt Nam và người nước ngoài từ đủ 16 tuổi trở lên có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 sẽ được tiếp cận thông tin lý lịch tư pháp ngay trên ứng dụng VNeID. Hệ thống sẽ tự động cập nhật các dữ liệu phát sinh vào tài khoản cá nhân, bao gồm tình trạng án tích và thời điểm cập nhật mới nhất.
Việc hiển thị thông tin này được phân cấp nghiêm ngặt để bảo vệ quyền riêng tư:
Phiếu số 1: Cá nhân có thể tự xem khi đăng nhập vào tài khoản của mình. Các cơ quan, tổ chức muốn truy xuất phải sử dụng tài khoản định danh tổ chức và nhập mã xác thực (passcode) gồm 6 chữ số từ phía người dùng.
Phiếu số 2: Chỉ hiển thị cho các cơ quan tiến hành tố tụng. Trường hợp cá nhân muốn truy cập thông tin phiếu số 2 của chính mình trên bản điện tử, hệ thống yêu cầu xác thực thêm mã passcode 6 chữ số để đảm bảo an ninh.
Quản lý thông minh bằng mã QR trên bản giấy
Một đề xuất đáng chú ý khác là việc gắn mã QR riêng biệt trên mỗi phiếu lý lịch tư pháp bản giấy. Mã QR này đóng vai trò là "chìa khóa" để xác thực tính hợp pháp của văn bản.
Khi cần kiểm chứng, các đơn vị chỉ cần quét mã và nhập 5 trường thông tin cơ bản (họ tên, ngày sinh, giới tính, số định danh và mã hồ sơ). Hệ thống sẽ ngay lập tức phản hồi về tính hợp lệ, ngày cấp và cơ quan phát hành, giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ sử dụng giấy tờ giả mạo.
Đa dạng hóa phương thức đăng ký và nhận kết quả
Dự thảo cũng mở rộng tối đa lựa chọn cho người dân khi cần cấp phiếu lý lịch tư pháp. Người dân có thể thực hiện theo hai phương thức:
Trực tuyến: Qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID (dành cho người đã có định danh điện tử).
Trực tiếp: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Quy trình xử lý hồ sơ sẽ được số hóa từ khâu tiếp nhận đến xác minh án tích hay các thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ. Kết quả cuối cùng sẽ được trả đúng theo hình thức người dân đã đăng ký, từ bản giấy gửi bưu chính đến bản điện tử trên email hoặc ứng dụng VNeID.
Đặc biệt, dự thảo nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan xử lý: Nếu xảy ra chậm trễ so với thời hạn quy định, cơ quan đó phải gửi văn bản xin lỗi, nêu rõ nguyên nhân và hẹn lại ngày trả kết quả chính xác.
Quyền lợi của công dân: Công dân và các tổ chức có quyền đề nghị cơ quan chức năng điều chỉnh, thu hồi hoặc hủy bỏ các thông tin lý lịch tư pháp hiển thị trên ứng dụng nếu phát hiện sai lệch, đảm bảo dữ liệu cá nhân luôn "đúng, đủ, sạch và sống".
